YEK Destekleme Mekanizması Süresi Sona Eren Lisanssız Üretim Tesislerine Dair Yeni Karar

Giriş

Yenilenebilir enerji alanında faaliyet gösteren lisanssız üreticiler, elektrik piyasasının önemli bir bileşenini oluşturmaktadır. Bu üreticilerin tabi olduğu Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması’nın (YEK Destekleme Mekanizması) on yıllık destek süresi sona erdikten sonra söz konusu tesislerin hukuki ve ticari statüsüne ilişkin belirsizlikler, sektörde uzun süredir gündemdeki yerini korumaktaydı.

13 Haziran 2026 tarihli ve 33279 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 11415 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı, bu boşluğu doldurmak amacıyla hazırlanmış olup 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 14. maddesi ile 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun’un 6. maddesine dayanmaktadır.

1. Kararın Amacı ve Kapsamı

Söz konusu Karar, 6446 sayılı Kanun’un 14. maddesi kapsamında lisanssız üretim faaliyetinde bulunan ve YEK Destekleme Mekanizması’na tabi olduğu on yıllık sürenin bitiminden itibaren lisanssız üretim faaliyetine devam eden elektrik üretim tesislerini kapsamaktadır.

Kararın temel amacı; bu tesislerde üretilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi için uygulanacak fiyatı ve buna ilişkin usul ile esasları belirlemektir. Böylece destek süresi dolmuş tesislerin sisteme katkısını düzenleyen açık bir hukuki çerçeve oluşturulmakta; piyasa belirsizliğinin giderilmesi hedeflenmektedir.

2. Lisanssız Üretim Faaliyetine Devam Usul ve Esasları

Karar, on yıllık lisanssız üretim süresi dolan ve 5346 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı faaliyetini sürdüren tesisler için iki farklı ölçüm noktası senaryosunu ayrıca düzenlemektedir:

Aynı Ölçüm Noktasında Olan Tesisler: Tüketim tesisi ile aynı ölçüm noktasında bulunan lisanssız elektrik üretim tesislerinde üretilen elektrik enerjisinin tamamı satışa konu edilebilir.

Farklı Ölçüm Noktasında Olan Tesisler: Tüketim tesisi ile farklı ölçüm noktasında bulunan tesislerde ise yalnızca ihtiyaç fazlası üretilen elektrik enerjisi satışa konu edilebilir. Satışa konu edilebilecek ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi miktarı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenir.

Öte yandan, ihtiyaç fazlasının üzerinde sisteme verilen elektrik enerjisi, YEK Destekleme Mekanizması’na bedelsiz katkı olarak değerlendirilir. Bu düzenleme, üreticilerin sisteme yapabileceği katkı üzerine dolaylı bir sınır niteliği taşımakta ve piyasada dengenin korunmasına hizmet etmektedir.

3. Alım Fiyatının Belirlenmesi ve Görevli Tedarik Şirketi Yükümlülüğü

Kararın en kritik düzenlemelerinden birini alım fiyatının belirlenmesine ilişkin hüküm oluşturmaktadır. Buna göre; ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin iletim veya dağıtım sistemine verilmesi halinde, saatlik mahsuplaşma sonrasında sisteme verilen enerji için uygulanacak alım fiyatı şu şekilde hesaplanır:

“5346 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında lisanslı üretim tesisleri için tesis tipi bazında uygulanan güncel YEK Destekleme Mekanizması fiyatının yüzde doksanı olup bu değer virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlanır.”

Bununla birlikte söz konusu değer, elektrik piyasasında oluşan saatlik piyasa takas fiyatını hiçbir koşulda aşamaz. Bu üst sınır, piyasada fiyat dengesini koruma işlevi görmektedir.

Lisanssız üretim kapsamında satışa konu edilebilecek elektrik enerjisinin ilgili görevli tedarik şirketi tarafından satın alınması yasal bir zorunluluk olarak öngörülmüştür. Görevli tedarik şirketleri tarafından satın alınan bu enerji, YEK Destekleme Mekanizması kapsamında üretilmiş ve sisteme verilmiş kabul edilir; böylece söz konusu enerji YEK alım zinciri içinde değerlendirilerek piyasa bütünlüğü sağlanmaktadır.

4. Tamamlayıcı Hükümler

Karar’ın 3. maddesi uyarınca, Karar’da yer almayan diğer hususlar için elektrik piyasası mevzuatının ilgili hükümleri esas alınacaktır. Bu atıf maddesi, Karar’ın dar kapsamlı ve tamamlayıcı niteliğini ortaya koymakta; genel mevzuatla organik bütünlüğünü güvence altına almaktadır.

Karar, yayımlandığı 13 Haziran 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiş olup hükümlerinin yürütülmesinden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı sorumlu tutulmuştur.

Sonuç

11415 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı, YEK Destekleme Mekanizması’nın on yıllık destek süresi sona eren lisanssız üretim tesislerine yönelik köklü bir hukuki belirsizliği gidermekte ve bu tesislerin piyasadaki konumunu somut usul ve esaslara bağlamaktadır.

Karar; ölçüm noktasına göre ayrıştırılmış satış rejimi, lisanslı tesislere uygulanan YEK fiyatının yüzde doksanını esas alan fiyat mekanizması ve piyasa takas fiyatı üst sınırı olmak üzere birbirleriyle tutarlı ve dengeli bir düzenleme bütünü ortaya koymaktadır. Görevli tedarik şirketlerine yüklenen zorunlu alım yükümlülüğü ise enerji güvenliği ve piyasa istikrarı açısından kritik bir işlev üstlenmektedir.

Yenilenebilir enerji alanındaki mevzuat gelişmelerini yakından takip etmek durumunda olan üreticiler, yatırımcılar ve diğer piyasa aktörlerinin söz konusu düzenlemeyi dikkatle değerlendirmesi önerilmektedir.