Mevduat ve Katılma Hesaplarının Kur Artışlarına Karşı Desteklenmesine İlişkin Karar

24/02/2022 tarihli ve 31760 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mevduat ve Katılma Hesaplarının Kur Artışlarına Karşı Desteklenmesine İlişkin Karar (“Karar), 21/12/2021 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir.

 

1) Amaç ve Kapsam

Karar’ın 1. maddesi uyarınca Karar’ın amacı,

• 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un geçici 35. maddesi çerçevesinde, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 3. maddesinde tanımlanan mevduat ve katılım bankaları ile yararlanıcılara aktarılmak üzere Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından T.C. Merkez Bankası aracılığıyla sağlanacak desteğe ilişkin usul ve esasları düzenlemek

olarak belirlenmiştir.

 

2) Tanımlar

Karar’ın Tanımlar’a ilişkin 3. maddesi uyarınca,

Bakanlık: Hazine ve Maliye Bakanlığını,

Banka: 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu’nun 3. maddesinde tanımlanan mevduat ve katılım bankalarını,

Destek: Karar kapsamında Bakanlıkça kur korumalı hesaplara 4749 sayılı Kanun’un geçici 35. maddesi gereğince sağlanan desteği,

Destek Hesabı: Bakanlığın bu Karar kapsamında sağlayacağı destekler için T.C. Merkez Bankası nezdinden açılan T.C. Merkez Bankası adına açılan hesap ya da hesapları,

Kur Korumalı Hesap (KKH): Bankalar nezdinde açılan ve destek sağlanan Türk Lirası mevduat ve katılma hesabını,

TCMB: Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasını,

Vade Başı Kuru: Türk Lirası mevduat ya da katılma hesabının açıldığı gün uygulanacak ve 10. maddenin 2. fıkrasında bahsi geçen uygulama talimatı ile belirlenecek kuru,

Vade Sonu Kuru: Türk Lirası mevduat ya da katılma hesabının vadesinde uygulanacak ve 10. maddenin 2. fıkrasında bahsi geçen uygulama talimatı ile belirlenecek kuru,

Yararlanıcı: Destekten faydalanan yurt içi yerleşik gerçek kişileri,

Yurt İçi Yerleşik Gerçek Kişi: Yurt dışında işçi, serbest meslek ve müstakil iş sahibi Türk vatandaşları dahil Türkiye’de kanuni yerleşim yeri bulunan gerçek kişileri,

ifade etmektedir.

 

3) Kur Korumalı Hesapları

Karar’ın 4. maddesi uyarınca,

Yararlanıcıların, Karar kapsamındaki destekten faydalanabilmeleri için açtıracakları KHH’lerin,

• Türk Lirası cinsinden olması,
• 90 günden kısa ve 370 günden uzun olmamak üzere açılan KHH’lerin vadelerinin 10. maddenin 2. fıkrası kapsamında düzenlenmesi öngörülen uygulama talimatına uygun şekilde olması
• Vade başı / vade sonu kuru olarak Karar’ın 3. maddesinde tanımlanan kurların kullanılması,
• 21/12/2021 ile 31/12/2022 tarihleri arasında açılması

gerekmektedir.

 

4) Hazine Desteğinin Kullandırılmasında Uygulanacak Faiz ve Kar Payı Oranları

Karar’ın 5. maddesi uyarınca,

• Mevduat bankalarının KKH’lere uygulayacağı asgari faiz oranının, TCMB tarafından belirlenen bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının altında olamayacağı,
• Asgari faiz oranının, 4. maddede belirtilen vadelere göre ve bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının altında olmamak kaydıyla, 10. madde kapsamında TCMB tarafından çıkarılacak uygulama talimatıyla yeniden belirlenebileceği,
• Mevduat bankalarının KKH’lere uygulayacağı azami faiz oranının, asgari faiz oranının en fazla 300 baz puan üstünde olacak şekilde uygulama talimatıyla belirleneceği,
• Katılım bankalarında açılacak KKH’lerden sağlanan getirinin TCMB’nin katılım bankaları ile açık piyasa işlemleri kapsamında yaptığı bir hafta vadeli geri satım vaadi ile alım işlemlerinde oluşan maliyetten düşük olması halinde aradaki farkı katılım bankalarının karşılayabileceği; karşılanmayan kısım için destek sağlanmayacağı

  ifade edilmiştir.

5) Vade Sonunda Ödemenin Yapılması

Karar’ın 6. maddesi uyarınca,

• Vade sonunda Türk Lirası mevduat sahibine anapara ile faiz, Türk Lirası katılma hesabı sahibine ise katılma hesabı bakiyesi banka tarafından aynı gün ödenecektir.
• Vade sonu kurunun, vade başı kurundan düşük olması durumunda TCMB tarafından kur farkı ödemesi yapılmayacaktır.
• Vade sonu kurunun vade başı kurundan yüksek olması ve kur farkı üzerinden hesaplanan tutarın banka tarafından ödenecek faiz veya kar payından yüksek olması durumunda, kur farkı üzerinden hesaplanan tutardan faiz veya kar payı tutarı düşülerek hesaplanan tutar banka tarafından TCMB’ye bildirilecektir. TCMB bu tutarı mevduat veya katılma hesabı sahibine ödenmek üzere destek hesabından ilgili bankaya aktaracaktır.
• Vade sonu kurunun, vade başı kurundan yüksek olması ve kur farkı üzerinden hesaplanan tutarın banka tarafından ödenecek faiz veya kar payına eşit veya düşük olması durumunda, TCMB tarafından kur farkı ödemesi yapılmayacaktır.

 

6) Hesabın Vadeden Önce Kapatılması

Karar’ın 7. maddesi uyarınca,

KKH’nin vadeden önce kapatılması halinde;

• Hesabın kapatıldığı tarihteki kurun, vade başı kurundan yüksek olması durumunda TCMB tarafından kur farkına ilişkin ödeme yapılmayacağı,
• Hesabın kapatıldığı tarihteki kurun, vade başı kurundan düşük olması durumunda; hesabın vadeden önce kapatıldığı tarihteki kur üzerinden hesap bakiyesinin güncelleneceği; oluşan farkın banka tarafından destek hesabına sonraki iş günü aktarılacağı; aktarımın aynı gün yapılmaması durumunda ise aktarılacak tutarlara Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 51. maddesine göre hesaplanacak gecikme zammının uygulanacağı

kararlaştırılmıştır.

 

7) Destek Hesabına İlişkin Hükümler

Karar’ın 8. maddesi uyarınca,

• Bakanlığın, bu Karar kapsamında sağlayacağı desteğe ilişkin nakit tutarları destek hesabına aktaracağı,
• TCMB’nin, destek hesabını ayrı bir hesapta takip edeceği ve bu Karar kapsamında yapacağı ödemeleri münhasıran destek hesabından yapacağı,
• TCMB’nin, destek hesabındaki bakiyeyi bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının altında olmamak kaydıyla nemalandırmakla yükümlü olduğu,
• TCMB tarafından aktarılacak desteğin hak sahipliğinin tespiti ile desteğin doğru ve tam hesaplanmasından, Türk Lirası vadeli mevduat ve Türk Lirası katılma hesaplarının açıldığı bankanın sorumlu olduğu,

ifade edilmiştir.

 

8) İzleme ve Denetim

Karar’ın 9. maddesine göre,

• TCMB ve bankalar, Karar kapsamında talep edilecek her türlü bilgi ve belgeyi Bakanlığa vermekle yükümlü tutulmuştur.
• Bakanlık, Karar kapsamındaki denetimi periyodik olarak ve ihtiyaç duyulan hallerde Hazine Kontrolörleri Kurulu eliyle yaptıracak; ihtiyaç duyulduğu takdirde ise denetimi TCMB veya Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’ndan talep edebilecektir.

 

Mevduat ve Katılma Hesaplarının Kur Artışlarına Karşı Desteklenmesine İlişkin Karar ile ilgili metne buradan ulaşabilirsiniz.

Mevduat ve Katılma Hesaplarının Kur Artışlarına Karşı Desteklenmesine İlişkin Karar ile ilgili daha fazla bilgi almak için info@berkerberker.com adresinden bize ulaşabilirsiniz.