Birleşme ve Devralma İşlemlerinde Yeni Dönem: 2026/2 Sayılı Tebliğ ile Getirilen Değişiklikler
Yazarlar: Av. Ahmet Berker & Av. Deniz Nalbant
Giriş
Rekabet hukukunda birleşme ve devralma işlemlerine ilişkin bildirim yükümlülükleri ve değerlendirme süreçleri, işlem planlaması ve hukuki risk yönetimi açısından kritik öneme sahiptir. Bu kapsamda, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’de değişiklik yapan 2026/2 sayılı Tebliğ, 11 Şubat 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yeni düzenleme ile temel tanımlar netleştirilmiş, ciro eşikleri güncellenmiş, teknoloji teşebbüslerine ilişkin istisna yeniden yapılandırılmış, ortak girişimlerin değerlendirilmesine ilişkin çerçeve genişletilmiş ve bildirim süreçleri sadeleştirilmiştir. Ayrıca, devam eden incelemelere yönelik geçiş hükümleri getirilerek uygulamada öngörülebilirlik artırılmaya çalışılmıştır. Aşağıda, söz konusu değişiklikler şirketler ve işlem tarafları bakımından pratik sonuçlarıyla birlikte incelenmektedir.
Tanımlarda Yapılan Değişiklikler ve Uygulamaya Etkileri
Yeni Tebliğ M. 1 ile “ilgili teşebbüs”, “işlem tarafı” ve “teknoloji teşebbüsleri” kavramları yeniden düzenlenmiştir.
- İlgili teşebbüs: Birleşme işlemlerinde birleşen, devralma işlemlerinde devralan ile devre konu kişi ya da ekonomik birimleri ifade edecek şekilde tanımlanmıştır.
- İşlem tarafı: Birleşme işlemlerinde birleşen, devralma işlemlerinde devralan ilgili teşebbüslerin içinde bulunduğu ekonomik bütünlükler; devre konu ilgili teşebbüs için ise kendisini ve kontrol ettiği ekonomik birimleri kapsayacak şekilde açıklığa kavuşturulmuştur.
- Teknoloji teşebbüsleri: Tanım, dijital platformlar ile yazılım ve oyun yazılımı, finansal teknolojiler, biyoteknoloji, farmakoloji, tarım kimyasalları ve sağlık teknolojileri alanlarında faaliyet gösteren teşebbüsleri veya bunlara ilişkin varlıkları içerecek biçimde yeniden düzenlenmiştir.
Bu değişiklikler özellikle uygulamada ortaya çıkan tereddütleri gidermeyi ve işlem taraflarının kapsamının daha net belirlenmesini amaçlamaktadır.
Ciro Eşiklerinde Güncelleme ve Bildirim Yükümlülüğü
Yeni düzenleme ile birleşme ve devralma işlemlerinin Rekabet Kurulu iznine tabi olabilmesi için öngörülen ciro eşikleri önemli ölçüde artırılmıştır.
Buna göre işlemlerin izne tabi olması için:
- İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının 3 milyar TL’yi ve taraflardan en az ikisinin Türkiye cirosunun ayrı ayrı 1 milyar TL’yi aşması; veya
- Devralma işlemlerinde devre konu varlık ya da faaliyetin, birleşme işlemlerinde ise taraflardan en az birinin Türkiye cirosunun 1 milyar TL’yi ve diğer taraflardan en az birinin dünya cirosunun 9 milyar TL’yi aşması gerekmektedir.
Madde 3 uyarınca, bu ciroların hesaplanmasında, devralma işlemleri kapsamında tüzel kişiliğe sahip olan ya da olmayan kısımların devredilmesi hâlinde, devreden taraf bakımından yalnızca devredilen kısmın cirosu esas alınacaktır.
Ciro eşiklerinin artırılmasıyla, özellikle rekabet endişesi doğurmayan yabancılar arası işlemlerin gereksiz bildirim yükümlülüğüne tabi kalmasının önüne geçilmesi ve ekonomik gelişmelere uyum sağlanması amaçlanmaktadır.
Teknoloji Teşebbüslerine İlişkin Özel Düzenlemenin Yeniden Yapılandırılması
Teknoloji teşebbüslerine yönelik istisna korunmakla birlikte kapsamı daraltılmıştır.
- İşlem taraflarından en az birinin Türkiye’de yerleşik teknoloji teşebbüs olması durumunda uygulanacaktır.
- Genel eşik olan 1 milyar TL yerine, devre konu işlem tarafı bakımından 250 milyon TL’lik Türkiye cirosu eşiği öngörülmüştür.
- Önceki düzenlemede yeterli görülen Türkiye’de faaliyet gösterme, Ar-Ge yürütme veya kullanıcılara hizmet sunma kriterleri yerine “Türkiye’de yerleşik olma” şartı getirilmiştir.
- Ayrıca istisnanın birleşme işlemlerini de kapsadığı ve devralmalarda yalnızca hedef teşebbüs bakımından uygulanacağı açıklığa kavuşturulmuştur.
Bu değişikliklerle uygulamada ortaya çıkan belirsizlikler azaltılmaya çalışılmıştır.
Ortak Girişimlerin Değerlendirilmesi ve Maddi İnceleme Çerçevesi
Yeni düzenleme, ortak girişimlere ilişkin değerlendirme kriterlerini Tebliğ metnine açık şekilde dahil etmiştir.
Kurul, tam işlevsel ortak girişimleri değerlendirirken özellikle:
- İşlem taraflarının ortak girişimle aynı veya ilişkili pazarlarda önemli faaliyetlerinin bulunup bulunmadığını,
- Ortak girişimin ana teşebbüsler arasında rekabeti ortadan kaldırabilecek koordinasyon etkisi yaratıp yaratmadığını dikkate alacaktır.
Ayrıca bağımsız bir ekonomik varlık oluşturan ortak girişimler yalnızca birleşme kontrolü kapsamında değil, özellikle iki ya da daha fazla işlem tarafının ortak girişimle aynı pazarda veya ortak girişimin faaliyet gösterdiği pazarın alt, üst veya yakından ilişkili komşu pazarında önemli bir faaliyetinin bulunup bulunmadığı; ortak girişimin kurulmasının doğrudan bir sonucu olan koordinasyonun, söz konusu ürün veya hizmetlerin önemli bir kısmı bakımından ana teşebbüsler arasındaki rekabeti ortadan kaldırma olasılığının bulunup bulunmadığı hususları da Kurul tarafından yapılan incelemede göz önünde bulundurulacaktır.
Kurul’un izin kararlarında şart ve yükümlülük öngörebileceği de açıkça düzenlenmiştir.
Bildirim Formunda Yapılan Değişiklikler
Yeni Tebliğ’in ekleri kapsamında bildirim formu sadeleştirilmiş, düşük rekabet riski taşıyan işlemler için bilgi yükümlülükleri azaltılmıştır. Bu değişiklikler bildirim yükümlülüğünü daha öngörülebilir hale getirirken idari yükün azaltılmasını hedeflemektedir.
Ciro Hesaplaması, Bildirim Tarihi ve Geçiş Hükümleri
Yeni düzenleme ile:
- Kısmi devralmalarda yalnızca devredilen kısmın cirosunun esas alınacağı netleştirilmiştir.
- Madde 4 uyarınca, bildirimin gerçekleşme tarihine ilişkin süre başlangıcı açıkça düzenlenmiştir.
- Ek Madde 1 uyarınca, ciro eşiklerinin veya diğer koşulların değişmesi halinde, incelemesi devam eden işlemlerden yeni eşiklerin altında kalanların incelemelerinin Kurul kararıyla sonlandırılabileceği hükme bağlanmıştır.
Bu hükümler, devam eden işlemlerde belirsizliklerin azaltılması ve uygulamada yeknesaklık sağlanması açısından önem taşımaktadır.
Sonuç
2026/2 sayılı Tebliğ ile birleşme ve devralma kontrol rejiminde kapsamlı güncellemeler yapılmıştır. Ciro eşiklerinin artırılması, teknoloji teşebbüslerine yönelik istisnanın yeniden yapılandırılması, ortak girişimlerin değerlendirilmesine ilişkin kriterlerin açıkça düzenlenmesi ve bildirim formunun sadeleştirilmesi, uygulamada hem hukuki kesinliği hem de öngörülebilirliği artırmayı amaçlamaktadır.
Yeni düzenlemelerin, işlem planlaması ve bildirim stratejileri üzerinde doğrudan etkisi bulunmakta; özellikle planlanan veya devam eden işlemlerde bildirim yükümlülüklerinin yeniden değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu çerçevede, işlem taraflarının yeni eşiklere ve güncellenen bildirim gerekliliklerine uygun hareket etmeleri, hem zaman hem de maliyet bakımından etkin bir birleşme ve devralma süreci yürütülmesi açısından önem arz etmektedir.
Konu hakkında detaylı bilgi almak isterseniz info@berkerberker.com adresinden uzman ekibimize ulaşabilirsiniz.