Enerji ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflık ve Piyasa Bütünlüğüne İlişkin Kapsamlı Yönetmelik Yayımlandı

Yazarlar: Av. Ahmet Berker & Av. Deniz Nalbant 

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (“EPDK”) tarafından hazırlanan Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik, 14 Şubat 2026 tarihli ve 33168 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır ve 1 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Yeni düzenleme ile enerji piyasaları ve emisyon ticaret sistemi ile yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasası dâhil çevresel piyasalarda şeffaflık, veri açıklama, piyasa gözetimi ve piyasa bozucu davranışların önlenmesine ilişkin bütüncül bir uyum ve denetim çerçevesi oluşturulmaktadır.

Kapsam

Yönetmelik;

• Vadeli elektrik, gün öncesi, gün içi, dengeleme güç ve yan hizmetler piyasalarını,
• Vadeli ve spot doğal gaz piyasalarını,
• Emisyon ticaret sistemi piyasasını,
• Organize yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasasını ve
• Bu piyasalardaki toptan satış amacıyla yapılan ikili anlaşmaları

kapsamaktadır.

Borsa İstanbul tarafından işletilen vadeli işlem ve opsiyon piyasası ile nihai tüketicilerle yapılan ikili anlaşmalar ise kapsam dışında bırakılmıştır.

Dâhilî Bilgi Rejimi ve Merkezi Açıklama Mekanizması

Yönetmeliğin en dikkat çekici yönlerinden biri, fiyatları etkileyebilecek nitelikteki dâhilî bilgilere ilişkin açıklama yükümlülüğünün merkezi bir yapı altında toplanmasıdır.

Bu kapsamda, M.5 uyarınca Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. (“EPİAŞ”) tarafından bir Dâhilî Bilgi Platformu kurulacak ve işletilecektir. Platform üzerinden:

• Üretim, iletim, depolama ve tüketim kapasitesine ilişkin bilgiler,
• Tesislerin planlı veya plansız devre dışı kalma durumları,
• Basiretli bir piyasa katılımcısının yatırım veya işlem kararını etkileyebilecek nitelikteki diğer bilgiler

kamuya açıklanacaktır.

Dâhilî Bilgi Platformunda açıklanması gereken asgarî veriler ile bunların yayımlanma zamanı ve biçimi ise EPDK kararıyla belirlenecektir.

Piyasa katılımcılarının, Dâhilî Bilgi Platformunda yayımlanacak bilgiler için gerekli altyapı ve erişim gerekliliklerini sağlaması ve Dâhilî Bilgi Platformunda işlem yapmaya yetkili kişileri EPİAŞ’a bildirmesi de Yönetmelik kapsamında zorunlu tutulmuştur.

Yönetmelik M.7 uyarınca, piyasa katılımcıları söz konusu bilgileri tam, doğru ve gecikmeksizin açıklamakla yükümlü olacak; açıklama sonrası gerçekleşen değişiklikler de derhal duyurulacaktır.

Dâhilî Bilgilerin Açıklanmasının Geciktirilmesi

Yönetmelik M.7/2, belirli koşullar altında dâhilî bilgilerin kamuya açıklanmasının ertelenmesine de imkân tanımaktadır. Buna göre;

• Gecikmenin kamuyu yanıltmaması,
• Bilginin gizliliğinin sağlanması,
• Bu bilgiye dayanarak işlem yapılmaması

şartlarının birlikte sağlanması halinde açıklama ertelenebilecektir.

Piyasa katılımcıları, geciktirme kararı ve gerekçelerini, Dâhilî Bilgi Platformu kapsamında oluşturulan bildirim sistemi üzerinden EPİAŞ’a elektronik ortamda gecikmeksizin bildirmekle yükümlüdür. EPİAŞ, ise bu bilgileri EPDK’ya raporlar. EPDK, geciktirme gerekçelerinin yerindeliğini denetleme yetkisine sahiptir.

Şeffaflık Platformu

Yönetmelik M.6 uyarınca, dâhilî bilgi niteliğindeki veriler haricindeki fiyat, hacim ve benzeri genel piyasa verileri ise EPİAŞ tarafından işletilecek ayrı bir Şeffaflık Platformu üzerinden yayımlanacaktır.

Bu çerçevede:

• Ticari sır niteliğindeki veriler ile münferit katılımcı kimliğini ifşa eden bilgiler yayımlanamayacaktır. Ancak katılımcının kimliğini kaçınılmaz olarak ifşa etmekle birlikte piyasanın geneli için önem arz eden veriler bu hükmün istisnasıdır.
• Rekabet hukuku bakımından uyumlu eylem riskini doğurabilecek verilerin yayımlanması yasaklanmıştır.
• Veri güvenliği EPİAŞ’ın sorumluluğunda olacaktır.
• EPİAŞ, piyasa katılımcısı olmayan ilgili kurum ve kuruluşlardan veri temin etmek için protokol imzalamaya yetkilidir.
• EPİAŞ, Şeffaflık Platformunda yayımlanan verilere dair ilâve hizmetler için ücret talep edebilecektir.

Piyasa Bozucu Davranışların Açık Tanımı

Yönetmelik, piyasa bozucu davranışları iki ana başlık altında ayrıntılı şekilde düzenlemektedir:

1. Dâhilî Bilgi Suistimali (M.8)

Dâhilî bilgiye sahip kişilerin;

• Bu bilgiyi kullanarak, doğrudan veya dolaylı olarak, kendileri veya üçüncü bir taraf hesabına; teklif vermek veya işlem yapmak, mevcut bir teklifi veya işlemi değiştirmek ya da iptal etmek, teklifler arasında bağ kurmak yoluyla veya başka bir suretle bir enerji veya çevre ürününü edinmeleri ya da elden çıkarmaları ve bu fiillere yönelik girişimde bulunmaları,
• Bu bilgileri; işlerinin, mesleklerinin veya görevlerinin normal seyri içinde açıklanması durumu hariç olmak üzere, başka herhangi bir kişiye ifşa etmeleri,
• Dâhilî bilgiye istinaden, enerji veya çevre ürünlerinin edinilmesi veya elden çıkarılmasına yönelik başka bir kişiye tavsiye veya yönlendirmede bulunmaları,

yasaklanmıştır.

Yönetmelik uyarınca dâhilî bilgi suistimaline ilişkin yükümlülüklerin muhatabı ise;

• Piyasa katılımcısının yöneticileri.
• Piyasa katılımcısında pay sahibi olanlar.
• Bir işin veya mesleğin icrası ya da bir görevin ifası kapsamında bu bilgiye sahip olan kişiler.
• Böyle bir bilgiyi suç teşkil eden bir yolla edinen kişiler.
• Sahip olduğu bilginin dâhilî bilgi olduğunu bilen veya bilmesi gereken kişiler.

Buna ek olarak dâhilî bilgi suistimali fiilinin bir tüzel kişi tarafından işlenmesi hâlinde, ilgili tüzel kişi adına işlem yapma kararına dâhil olan gerçek kişiler hakkında da Yönetmelik uyarınca yaptırım uygulacaktır.

2. Piyasa Manipülasyonu (M.9)

Enerji veya çevre ürünlerinin;

• Arzı, talebi veya fiyatıyla ilgili yanlış veya yanıltıcı işaretler veren ya da verebilecek şekilde,
• Tek başına ve diğer kişilerle işbirliği içinde, bu ürünlerin fiyatlarını yapay bir seviyeye taşıyan veya taşıyabilecek şekilde,
• Bir tertip kurmak suretiyle veya aldatıcı ya da hileli diğer bir yolla bu ürünlerin arzı, talebi veya fiyatıyla ilgili yanlış veya yanıltıcı işaretler veren veya verebilecek şekilde,
• Piyasanın veya piyasa kurallarının suistimal edilmesi suretiyle piyasanın ya da diğer piyasa katılımcılarının zararına olacak şekilde,

teklif vermek, işlem yapmak, mevcut bir teklifi veya işlemi değiştirmek ya da iptal etmek veya teklifler arasında bağ kurmak yahut başka herhangi bir davranışta bulunmak ve bu fiillere yönelik girişimlerde bulunmak Yönetmelik kapsamında piyasa manipülasyonu sayılacaktır.

Buna ek olarak Yönetmelik, internet dâhil olmak üzere medya organları aracılığıyla ya da başka bir yolla enerji veya çevre ürünlerinin arzı, talebi veya fiyatıyla ilgili olarak yanlış veya yanıltıcı işaretler veren veya vermesi muhtemel olan bilgileri yaymak ve buna yönelik girişimlerde bulunmayı da piyasa manipülasyonu olarak kabul etmiştir. Bu fiiller bakımından ise, işlenmiş sayılabilmesi için, bilgiyi yayan kişi, bilginin yanlış veya yanıltıcı olduğunu bilen veya bilmesi gereken bir kişi olması gerektiği de Yönetmelikte vurgulanmıştır.

Yukarıda sayılan tüm fiiller hem gerçek kişiler hem de tüzel kişiler bakımından yaptırıma tabidir.

Yükümlülükler (M.10-11)

Yönetmelik ile piyasa katılımcılarına önemli iç kontrol yükümlülükleri getirilmiştir. Katılımcıların;

• Dâhilî bilgileri tespit ve muhafaza etmesi,
• Suistimali önleyici mekanizmalar kurması,
• Şüpheli durumları Kuruma bildirmesi,
• Talep edilen bilgi ve belgeleri süresinde sunması

zorunlu hale getirilmiştir.

Piyasa işletmecileri ise bünyelerinde piyasa gözetim birimi kurmak, izleme sistemleri tesis etmek ve şüpheli işlemleri derhal EPDK’ya bildirmekle yükümlü olacaktır.

Yaptırımlar ve Tedbirler

Yönetmelik M.13, yüksek tutarlı idari para cezaları öngörmektedir. Buna göre:

• Dâhilî bilgi suistimali ve piyasa manipülasyonu fiilleri bakımından piyasa katılımcılarına 25.098.000 TL’ye kadar,
• Dâhilî bilginin açıklanmaması halinde piyasa katılımcılarına 2.509.800 TL’ye kadar,
• Dâhilî bilgi suistimali ve  piyasa manipülasyonu fiilini işleyen gerçek kişilere 2.509.800 TL’ye kadar,

idari para cezası uygulanabilecektir.

İhlal sonucunda menfaat temin edilmesi veya zarara yol açılması halinde ceza tutarı, bu menfaat veya zararın iki katından az olamayacaktır.

Buna ek olarak Kurul ve acele hallerde piyasa işletmecileri M. 14 kapsamında;

• İlave teminat talep etme,
• İşlemleri askıya alma veya iptal etme,
• Geçici işlem yasağı getirme

gibi idari tedbirler uygulayabilecektir.

Genel Değerlendirme

Yeni Yönetmelik, enerji ve çevresel piyasalarda şeffaflık altyapısını kurumsallaştıran, piyasa bütünlüğünü güçlendiren ve piyasa bozucu davranışlarla mücadelede net bir yaptırım çerçevesi ortaya koyan kapsamlı bir düzenleme niteliğindedir.

Bu düzenleme ile Türkiye’de enerji ve karbon piyasalarının kurumsal olgunluk düzeyinin artırılması ve uluslararası standartlara daha yakın bir piyasa gözetim yapısının tesis edilmesi hedeflenmektedir.

 

Konu hakkında detaylı bilgi almak isterseniz info@berkerberker.com adresinden uzman ekibimize ulaşabilirsiniz.